de Oude Knegt

De nieuwe Oude Knegt zal groter zijn dan de molen die in de nieuwjaarsnacht 2000/2001 afbrandde. Om dat te kunnen verwezenlijken wordt de fundering  aangepast. Ook de roeden voor de wieken worden verlengd. Met een bescheiden vergroting komt er binnen wat meer ruimte.

Bij molenmakerij Saendijck wordt al volop gewerkt aan de opbouw. In september komt de nieuwe molen over het water vanuit de Zaanstreek naar Akersloot. Daar wordt de Oude Knegt verder afgebouwd. Op de Nationale Molendag in het voorjaar van 2004 moet de molen weer draaien en malen.

De nieuwe Oude Knegt wordt een replica van de molen die in 1817 van Uitgeest werd overgebracht naar Akersloot. Naar wordt aangenomen ging dat toen om de oliemolen ´s-Lands Welvaren , die oorspronkelijk was gebouwd en ingericht als hennepklopper. In Akersloot is er altijd meel in gemalen. Voor ontbrekende maten gebruiken de molenbouwers oude foto´s. Als leidraad dient de bouw zoals deze gebruikelijk was in de Zaanstreek.

De Oude Knegt is een 8-kantige grondzeiler met twee koppelmaalstenen. Het Oud-Hollandse wieksysteem kent straks een vlucht van 19.10 meter, bijna twee meter meer dan voorheen. Het achtkant steekt 8.08 meter uit boven het maaiveld. De doorsnee van de molen is ongeveer zeven meter. In de molen bevinden zich twee maalstenen, waarvan er een ook op elektriciteit kan worden aangedreven. 

In het zeer gedetailleerde bouwbestek van N.H.Jurgens van de vereniging De Hollandsche Molen zijn alle bouwkundige voorzieningen beschreven. Bij de nieuwbouw worden zoveel mogelijk oude ambachtelijke technieken en oorspronkelijke materialen toegepast, om zo de molen een historisch verantwoord karakter te geven.

Tegelijkertijd moet rekening worden gehouden met de voorschriften en strenge regels op het gebied van de hygiëne, omdat in de molen consumptiegoederen worden geproduceerd. Ook aan de (brand)veiligheid worden bijzondere eisen gesteld. Bovendien wil de molenstichting De Oude Knegt toegankelijk maken voor rolstoelgebruikers.

De toegepaste materialen zijn zorgvuldig geselecteerd. In de molen worden negen verschillende houtsoorten verwerkt: eik, iep, es, steenbeuk, bolletrie, grenen, red ceder, lariks en azijnhout. Soms stug, een andere keer weer soepel. Met name de bewegende delen stellen bijzonder eisen. Veel constructies komen nog tot stand met ambachtelijke pen gat- en zwaluwstaartverbindingen.  

Voor de echte molenkenners is het allemaal gesneden koek, maar de oppervlakkige liefhebber kan zich niet veel voorstellen bij onderdelen met namen als kordelen, veldkruizen, hondsoren, koebouten,  kardoezen, raveelbalken, vloerribben,  luiwerk, staakijzers, kuipneuten, rinkellatten, knijpdelen, spreeuwenplanken, broekstukken, zijwangen, voorkeuvels, taatspot en hakkelspijkers. 

Wie wil weten wat dat zijn en waarvoor ze dienen, is welkom op zaterdag wanneer de molen voor het publiek geopend. De vrijwillige molenaars hebben op alle vragen een antwoord.

(gepubliceerd in februari 2003)